Toeval is niet intuïtief nl

Door Confusion op maandag 24 november 2008 08:07 - Reacties (19)
Categorieën: Philosophy, Science, Views: 2485

Mensen hebben een slechte intuïtie voor wanneer iets 'toevallig' is. Ik kan er honderden voorbeelden van bedenken, maar eentje uit persoonlijke ervaring spreekt waarschijnlijk meer tot de verbeelding.

Afgelopen vrijdag belde mijn vriendin een autoverhuurder om een Ford Transit te huren, om zaterdag haar spullen van haar studentenkamer naar mijn appartement te verhuizen. De transportboer in kwestie had er geen meer, maar had er nog wel een die een slagje groter (en duurder) was. Eerst maar de buurman gebeld, die helaas ook net de laatste 6 kuubs Transit de deur uit gedaan had. De eerste uitlener van ingeblikte verbrandingsmotoren weer gebeld en de groter versie gehuurd, spullen vlot verhuisd en tadaa, het samenwonen is een feit.

Dat is echter bijzaak. Het interessante is dat mijn vriendin opmerkte: wel toevallig, dat ze allebei net die Transit's niet meer hebben. Toen dacht ik: nee, dat is helemaal niet toevallig. Elkaar beconcurrerende autoverhuurders die goed bezig zijn, zullen samen precies zoveel wagens hebben als ze kunnen verhuren. Als je vrijdag belt en ze hebben nog ruime keus, dan zou ik snel een efficiënter verhuurbedrijf in de buurt beginnen.

De nog interessantere vervolgvraag is: waarom wekken dit soort situaties een gevoel van 'toevalligheid' op? Waarom komt het gevoel boven dat de situatie onwaarschijnlijk is en dat het universum samenspant om je te begunstigen of te benadelen? Is het omdat de patroonherkennende machinerie in ons hoofd gewoon niet verwacht dat alles in zo'n simpele, elegante verklaring samenvalt? Dat het berekend is op de chaos van de jacht, van het overleven in een natuur met ontzettend veel onvoorspelbare factoren en dat het gewoon niet is voorbereid op de onszelf begunstigende structuur die millenialang vooruitziend samenleven tot stand heeft gebracht?

Waterkoker of fluitketel nl

Door Confusion op maandag 01 september 2008 21:52 - Reacties (21)
Categorie: Science, Views: 2304

Naar aanleiding van een recente discussie op het forum over het besparen van energie, ben ik eens gaan zoeken naar het antwoord op de vraag die alle theedrinkers zich waarschijnlijk weleens hebben gesteld: wat is de zuinigste manier om water te koken: met de waterkoker of met de fluitketel?

Bij het zoeken naar Nederlandstalige vergelijkingen kwam ik er een aantal tegen, waaronder deze weblog entry, waarin een overzicht van die links werd gegeven. De conclusie is dat het een nek-aan-nek race tussen de twee is, maar daar ben ik het niet mee eens, omdat in alle links een van de volgende twee dingen onduidelijk is:
  • Wordt er energieverbruik (in Joule) of kosten (in Euro) vergeleken?
  • Wordt bij een verbruiksvergelijking het energieverlies bij het genereren van electriciteit meegenomen?
Beter is deze post, waarin iemand het experiment daadwerkelijk heeft uitgevoerd. Zijn conclusie, gebaseerd op de Britse situatie (ik weet niet wat gas hier per kWh kost) is dat electrisch koken ruwweg 2x zo duur is, maar ruwweg de helft aan energie kost. Neem je het energieverlies bij electriciteitsproductie mee, dan wordt het energieverbruik weer vrijwel gelijk.

Een belangrijk voordeel van een waterkoker boven een ketel, is dat je hem niet kan vergeten, waardoor je energieverspilling tegengaat. Afhankelijk van of je een fluit op de ketel gebruikt en hoe vergeetachtig je bent, kan dat het prijsverschil meer dan goedmaken :).

Daarnaast kwam ik een advies tegen dat waarschijnlijk meer geld en energie bespaart dan switchen van een waterkoker naar gas (maar waar je waarschijnlijk niets aan hebt als de vorige paragraaf al op je van toepassing is:
  • Kook niet meer water dan je nodig hebt.

Theories without predictive power should still be funded

By Confusion on Wednesday 13 August 2008 21:29 - Comments (3)
Category: Science, Views: 1600

In this /. article about "Solar Systems Like Ours Are Likely To Be Rare " someone responded with:
Whatever... this is naval gazing and conjecture, no more credible than Intelligent Design. These guys have a few data points, they create a highly convoluted system that seems to account for their data points, then the moment they get more data, they start over. Again and again.

A good critical thinker should know when to say "We don't have a fucking clue" if they want to be taken seriously. But then, it's all about money, isn't it?
and he's partially right. Some research targets of science, even in physics, are subject to too many independent variables. This results in theories that are very vulnerable to changes: if you change only a small thing, the predictions the theory make will vary wildly. Theories explaining the formation of solar systems are such research targets and it may well be said that "we don't have a fucking clue".

However, I don't agree with his implicit conclusion that such research targets should not receive any funding. We are still interested in knowing the answers these researchers are looking for. Even a bad theory is better than no theory: they need some starting point.

Of course, alternate theories should be encouraged. If someone wishes to explain the formation of solar systems by starting from Genesis: go ahead. However, it turns out that the current scientific theories, despite lacking predictive power, are considered to be more satisfactory to most than competing theories. Theories that are based on Genesis that explain the formation of solar systems, need for more adaptations to change their predictions from "solar systems are like ours" to "solar systems are unlike ours". So we fund th scientific ones, as they seem the most promising.

Ending with a funny /. comment:
I'm no expert, but as I recall the major problem with probes into the gas giants is that the immense pressure inside of them would crush anything we're capable of making, and electromagnetic interference from the constant storms would make it impossible to transmit any data out.

Plus, every time anyone mentions sending probes into Uranus over at NASA, nobody can stop giggling long enough to seriously work on the problem.
Though I don't think this is only funny: perhaps the connotations of 'Uranus' so often result in the culturally imprinted response of embarassment, that you cannot get a research program to start.